Την Παρασκευή 15 Μαΐου 2026, στις Στάβιες, πραγματοποιήθηκε η εσπερίδα με θέμα «Το Περιβάλλον των Αστερουσίων», με στόχο την ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και των φορέων της ευρύτερης περιοχής για το έργο “Asterousia Trails”, τις προοπτικές του και τη σημασία ανάδειξης του μοναδικού φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος των Αστερουσίων.
Στην εκδήλωση συμμετείχε σημαντικός αριθμός κατοίκων της περιοχής, εκπρόσωποι πολιτιστικών συλλόγων και τοπικών κοινοτήτων, ορειβάτες, διασώστες και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά το έντονο ενδιαφέρον της τοπικής κοινωνίας για την ανάπτυξη και ανάδειξη του δικτύου.
Η εσπερίδα ξεκίνησε με την εισήγηση της Γενικής Διευθύντριας της ETAM A.E., Δρ. Χρύσας Παγκάλου, η οποία παρουσίασε αναλυτικά το έργο “Asterousia Trails” και τις επιμέρους δράσεις του, εστιάζοντας στον βασικό του στόχο: τη δημιουργία ενός βιώσιμου, ενοποιημένου και σύγχρονων προδιαγραφών δικτύου πεζοπορικών διαδρομών υψηλής ποιότητας. Όπως ανέφερε, το έργο αποσκοπεί στο να επιτρέπει στους πεζοπόρους να γνωρίζουν τη φύση και την ύπαιθρο των Αστερουσίων, συμβάλλοντας παράλληλα στη διατήρηση των φυσικών οικοσυστημάτων και στην ανάδειξη της βιοποικιλότητας, της φυσικής ομορφιάς και της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
Ακολούθησε η παρουσίαση της κας Θεανούς Βρέντζου, Προέδρου του Συνδέσμου Προστασίας Αστερουσίων και της Τοπικής Επιτροπής Διαχείρισης Αστερουσίων (Τ.Ε.Δ.Α.), με θέμα το Απόθεμα Βιόσφαιρας UNESCO Αστερουσίων. Η κα. Βρέντζου στάθηκε ιδιαίτερα στην πεποίθηση πως «ο τόπος προστατεύει τον άνθρωπο και ο άνθρωπος τον τόπο», αναδεικνύοντας τη σημασία της προστασίας και της βιώσιμης ανάπτυξης της περιοχής, της στήριξης των ανθρώπων που παραμένουν στα Αστερούσια, της βελτίωσης των υποδομών και της καθαριότητας, αλλά και της αξίας που έχει για έναν τόπο η αναγνώρισή του από την UNESCO.
Η κα. Αμαλία Ταβλαδωράκη, στέλεχος της Αναπτυξιακής Ηρακλείου, επεσήμανε πως ο χαρακτηρισμός της περιοχής ως Αποθέματος Βιόσφαιρας της UNESCO, σε συνδυασμό με τις δράσεις του προγράμματος Leader της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, συνέβαλαν καθοριστικά ώστε τα Αστερούσια να «μπουν στον χάρτη» της ήπιας και βιώσιμης ανάπτυξης. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις δυνατότητες ανάπτυξης του τουρισμού υπαίθρου, στις μικρής κλίμακας υποδομές, στην εκπαίδευση των παραγωγών και στην ανάδειξη των τοπικών προϊόντων και πολιτιστικών δράσεων.
Η τελευταία ομιλία της εσπερίδας πραγματοποιήθηκε από τη Δρ. Καλλιόπη Γκαλανάκη, Επίτιμη Προϊσταμένη του Τμήματος Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και Μουσείων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου, η οποία ανέδειξε τον πλούτο της πολιτιστικής κληρονομιάς των Αστερουσίων. Εστίασε στη μακραίωνη αρχαιολογική, ιστορική και πνευματική παρακαταθήκη της περιοχής, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον διαχρονικά ιερό χαρακτήρα των μνημείων και των θέσεών της: από τα προϊστορικά ιερά κορυφής και τα λατρευτικά σπήλαια, έως τα Ασκληπιεία, τις ζωογόνες πηγές και αγιάσματα, τα βυζαντινά μοναστήρια και τα ασκηταριά. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ίδρυση, τον 14ο αιώνα, του πρώτου πανεπιστημίου του ελλαδικού χώρου από τον λόγιο μοναχό Ιωσήφ Φιλάγρη στη Μονή των Τριών Ιεραρχών, στην περιοχή Λουσούδι Καπετανιανών, χαρακτηρίζοντας αυτή την πνευματική παρακαταθήκη ως πολύτιμο οδηγό για το μέλλον της περιοχής.
Η εκδήλωση την οποία συντόνισε η κα Παγκάλου, ολοκληρώθηκε με ζωηρή συζήτηση ανάμεσα στους ομιλητές και το κοινό. Στο επίκεντρο βρέθηκαν ζητήματα που αφορούν την καθαριότητα της περιοχής, τη σήμανση των μονοπατιών και του Αποθέματος Βιόσφαιρας, την αξιοποίηση παλιών σχολείων ως χώρων πολιτισμού και ήπιων δραστηριοτήτων, καθώς και τρόποι διατήρησης του πληθυσμού στην περιοχή. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στην υπό ένταξη μελέτη παράκαμψης του ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4 προς τα Αστερούσια και στη δημιουργία μιας οργανωμένης πεζοπορικής διάσχισης της οροσειράς μέσω του νέου αυτού τμήματος.
Πηγή: asterousiatrails.com