Με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας γύρω από τη μοναδική φυσική, πολιτιστική και γαστρονομική ταυτότητα των Αστερουσίων, πραγματοποιήθηκε το πρωί της Κυριακής 7 Ιουνίου 2026 στο Απεσωκάρι η ημερίδα με θέμα «Το Απόθεμα Βιόσφαιρας Αστερουσίων ως Πεζοπορικός και Γαστρονομικός Προορισμός».
Η εκδήλωση εντάσσεται στο πλαίσιο του έργου «Μελέτη Δημιουργίας Δικτύου Σηματοδοτημένων Πεζοπορικών Διαδρομών στα Αστερούσια Όρη Κρήτης», που υλοποιείται από τον Δήμο Γόρτυνας, με στόχο τη δημιουργία και ανάδειξη ενός οργανωμένου δικτύου πεζοπορικών διαδρομών στα Αστερούσια, συνολικού μήκους 40,6 χλμ., καθώς και την προβολή του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος της περιοχής.
Πρώτη ομιλήτρια ήταν η κα Θεανώ Βρέντζου, Πρόεδρος της Τοπικής Επιτροπής Διαχείρισης Αστερουσίων και Πρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας των Αστερουσίων, η οποία παρουσίασε το θέμα «Αστερούσια – Το Απόθεμα Βιόσφαιρας της UNESCO». Στην εισήγησή της αναφέρθηκε στη σημασία του Προγράμματος Άνθρωπος και Βιόσφαιρα της UNESCO, στον ρόλο των Αποθεμάτων Βιόσφαιρας ως περιοχών που συνδυάζουν την προστασία της φύσης με την παρουσία του ανθρώπου και την αειφόρο ανάπτυξη, καθώς και στη διαδρομή ένταξης των Αστερουσίων στο διεθνές δίκτυο της UNESCO. Επίσης, η κα Βρέντζου έκανε αναφορά στο πρόγραμμα δενδροφυτεύσεων για τα Αστερούσια στο πλαίσιο της προσαρμογής του ορεινού όγκου των Αστερουσίων στην κλιματική αλλαγή.
Στη συνέχεια, η Δρ Χρύσα Παγκάλου, Γενική Διευθύντρια της ΕΤΑΜ Α.Ε., παρουσίασε το έργο δημιουργίας του δικτύου σηματοδοτημένων πεζοπορικών διαδρομών στα Αστερούσια Όρη. Στην παρουσίασή της αναφέρθηκε στη φυσική και πολιτιστική αξία των Αστερουσίων, στις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, στις δυνατότητες ανάπτυξης ήπιων δραστηριοτήτων, καθώς και στις βασικές κατηγορίες δράσεων του έργου, που περιλαμβάνουν τη βελτίωση της βατότητας των μονοπατιών, τη σήμανση, μικρά τεχνικά έργα, δράσεις προβολής, ενημέρωσης και δικτύωσης. Επιπλέον, η κα Παγκάλου τόνισε τη σημασία της παρουσίασης του έργου τόσο στους πολίτες όσο και σε ομάδες ενδιαφέροντος, σημειώνοντας τους μέχρι τώρα σταθμούς του έργου που ήταν το Ασήμι, οι Στάβιες, η Βαγιονιά, το Ηράκλειο, τα δημοτικά σχολεία Ασημίου και Αγίων Δέκα, ενώ θα ακολουθήσουν εκδηλώσεις στους Αγίους Δέκα και τα Καπετανιανά.
Τέλος, η Δρ Αικατερίνη Μανταδάκη, από το Ελληνικό Εθνικό Σημείο Επαφής για τη Νεολαία του Προγράμματος Άνθρωπος και Βιόσφαιρα της UNESCO, παρουσίασε τη βιοπολιτισμική διατροφική κληρονομιά του Αποθέματος Βιόσφαιρας Αστερουσίων. Η εισήγηση ανέδειξε τη διατροφή ως στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, άρρηκτα συνδεδεμένο με τη συλλογική μνήμη, την ταυτότητα, τις κοινωνικές πρακτικές και το πολιτισμικό τοπίο της περιοχής. Παρουσιάστηκαν στοιχεία για τη διαχρονική εξέλιξη της «Αστερουσιανής» διατροφής, την αξία των τοπικών πρακτικών, των άγριων βρώσιμων χόρτων, της τροφοσυλλογής, της αυτάρκειας και των παραδοσιακών γευμάτων, καθώς και οι σύγχρονες πιέσεις που επηρεάζουν τα τοπικά διατροφικά συστήματα.
Μετά την ολοκλήρωση των εισηγήσεων, ακολούθησε ενεργός διάλογος με το κοινό, κατά τον οποίο αναδείχθηκαν ζητήματα που συνδέονται με την προστασία, τη διαχείριση και τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής των Αστερουσίων. Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της διεθνούς αναγνώρισης της περιοχής μέσω της UNESCO, ενώ παράλληλα εστίασε σε μια σειρά από σημαντικά ζητήματα που απασχολούν την τοπική κοινωνία, όπως η ανεξέλεγκτη βόσκηση.
Μεταξύ αυτών, επισημάνθηκαν η ανάγκη ορθολογικής διαχείρισης των φυσικών πόρων και ιδιαίτερα του νερού, η αντιμετώπιση ζητημάτων που σχετίζονται με την ορθή διαχείριση των απορριμμάτων, η σημασία δράσεων δενδροφύτευσης και παρεμβάσεων ανάδειξης του τοπίου, καθώς και η ανάγκη προστασίας και ανάδειξης μνημείων και σημείων ιστορικού ενδιαφέροντος. Παράλληλα, τονίστηκε η ανάγκη ενός τεκμηριωμένου σχεδιασμού χρήσεων γης, ώστε η ανάπτυξη της περιοχής να γίνεται με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον, την πολιτιστική κληρονομιά, τις παραγωγικές δραστηριότητες και την τοπική κοινωνία.
Μέσα από τον διάλογο αποτυπώθηκε το ενδιαφέρον των κατοίκων και των φορέων να συμβάλουν ενεργά στην κοινή προσπάθεια προστασίας και ανάδειξης των Αστερουσίων.
Πηγή: asterousiatrails.com