Το Σαββατοκύριακο 27 και 28 Ιουνίου 2026, ο Δήμος Γόρτυνας, στο πλαίσιο του έργου δημιουργίας του Δικτύου Πεζοπορικών Διαδρομών Asterousia Trails, πραγματοποίησε με επιτυχία ένα στοχευμένο ταξίδι εξοικείωσης (fam-press trip), φιλοξενώντας δημοσιογράφους και μία εξειδικευμένη στον ορεινό-πεζοπορικό τουρισμό δημιουργό ψηφιακού περιεχομένου. Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά το μοναδικό τοπίο των Αστερουσίων, την ιστορία και τον πολιτισμό της περιοχής, να περπατήσουν στις νέες πεζοπορικές διαδρομές, να συναντήσουν τους ανθρώπους του τόπου και να βιώσουν τις αυθεντικές εμπειρίες και υπηρεσίες που προσφέρει η περιοχή.
Το οδοιπορικό ξεκίνησε από τους Αγίους Δέκα, όπου οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν τον πρώτο σταθμό της φιλοξενίας σε ένα όμορφα αναπαλαιωμένο κτίσμα, κάτω από την πυκνή σκιά μουριών. Η επιχείρηση εστίασης που λειτουργεί στον χώρο προσέφερε καφέ, παραδοσιακές χορτόπιτες και τυρόπιτες με μέλι και καρύδια, δίνοντας μια πρώτη γεύση της τοπικής γαστρονομίας.
Στη συνέχεια, διασχίζοντας τον κάμπο της Μεσαράς και ακολουθώντας τον φιδοειδή δρόμο που ανηφορίζει στις πλαγιές των Αστερουσίων, η αποστολή έφτασε στα Καπετανιανά, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ορεινά χωριά της περιοχής, χτισμένο στην καρδιά της οροσειράς. Με φόντο τον εμβληματικό Κόφινα και την απέραντη θέα προς το Λιβυκό Πέλαγος, πραγματοποιήθηκε ενημερωτική συνάντηση για το παρόν και το μέλλον των Αστερουσίων.
Οι προσκεκλημένοι δημοσιογράφοι είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν με τον Αντιδήμαρχο Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης, Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Γόρτυνας κ. Κωνσταντίνο Κοκκινάκη, την Πρόεδρο του Συνδέσμου Προστασίας Αστερουσίων και της Τοπικής Επιτροπής Διαχείρισης Αστερουσίων (Τ.Ε.Δ.Α.) κα. Θεανώ Βρέντζου, τη Γενική Διευθύντρια της ETAM Α.Ε., Δρ. Χρύσα Παγκάλου, εκπροσωπώντας το ανάδοχο σχήμα του έργου (ΕΤΑΜ Α.Ε. – Γιώργος Πετράκης), καθώς και τον επιχειρηματία Μάρκο Σκορδαλάκη, ο οποίος δραστηριοποιείται στον τομέα του τουρισμού υπαίθρου.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης παρουσιάστηκε το κοινό όραμα των τοπικών φορέων για τη βιώσιμη ανάπτυξη των Αστερουσίων, στο οποίο το Δίκτυο Πεζοπορικών Διαδρομών Asterousia Trails αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία του χαρακτηρισμού της περιοχής ως Αποθέματος Βιόσφαιρας της UNESCO, στις προϋποθέσεις διατήρησης αυτού του σημαντικού τίτλου, καθώς και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η περιοχή, όπως η κλιματική κρίση και η εγκατάλειψη της υπαίθρου. Παράλληλα, αναδείχθηκαν οι δυνατότητες που δημιουργούνται μέσα από τη διατήρηση και δημιουργική αξιοποίηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και μέσα από ήπιες και βιώσιμες μορφές ανάπτυξης στους τομείς της πρωτογενούς παραγωγής, της μεταποίησης και του τουρισμού, με στόχο την αναζωογόνηση των τοπικών κοινοτήτων. Οι ενδιαφέρουσες συζητήσεις συνεχίστηκαν στο γεύμα που ακολούθησε, όπου ο γαστρονομικός πλούτος των Αστερουσίων αποκαλύφθηκε μέσα από μοναδικές τοπικές γεύσεις και αρώματα, με πιάτα όπως η στάκα και οι αγκινάρες με ερίφι.
Καθώς ο ήλιος έχανε την έντασή του και ένα δροσερό αεράκι έκανε την εμφάνισή του, οι συμμετέχοντες ξεκίνησαν μια περιήγηση με στόχο να γνωρίσουν από κοντά το φυσικό και πολιτιστικό τοπίο της περιοχής. Πρώτος σταθμός ήταν η γειτονική αρχαιολογική θέση Λουσούδι, στα ριζά του Κόφινα, όπου πριν από έξι περίπου αιώνες ο λόγιος Ιωσήφ Φιλάγρης, έχοντας λάβει σπουδαία παιδεία στην αρχαία ελληνική και βυζαντινή γραμματεία, ίδρυσε τη Μονή των Τριών Ιεραρχών. Στη συνέχεια, επιστρέφοντας προς τα Καπετανιανά, οι συμμετέχοντες θαύμασαν τις χαρακτηριστικές ξερολιθιές και τις πεζούλες που, παρά τη φθορά του χρόνου και την εγκατάλειψη, εξακολουθούν να διαμορφώνουν και να κοσμούν το τοπίο. Ακολούθησε περίπατος στα γραφικά σοκάκια του οικισμού, όπου οι περιποιημένες αυλές με τα πολύχρωμα λουλούδια εναλλάσσονταν με ανοίγματα που πρόσφεραν εντυπωσιακή θέα προς τον Κόφινα. Ξεχωριστή στιγμή της περιήγησης αποτέλεσε η επίσκεψη στον ναό της Παναγίας των Καπετανιανών, γνωστής και ως «Παναγία του Κύριε Ελέησον», με τον τοιχογραφικό του διάκοσμο που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σύνολα της ύστερης βυζαντινής ζωγραφικής στην Κρήτη.
Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες, ακολουθώντας την άρτια σήμανση του Δικτύου Πεζοπορικών Διαδρομών Asterousia Trails, κατηφόρισαν προς την επισκέψιμη φάρμα των Καπετανιανών. Έφτασαν τη στιγμή που μια γυναίκα του χωριού άνοιγε με επιδέξιες κινήσεις το παραδοσιακό φύλλο, άναβε την παραστιά και ετοίμαζε σαρικοπιτάκια με ξινομυζήθρα, ενώ τα κοπάδια επέστρεφαν για το βραδινό τους τάισμα, συνθέτοντας μια αυθεντική εικόνα της ζωής στα Αστερούσια. Πέρα από τις υποδειγματικές υποδομές και τη ζεστή φιλοξενία, ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσαν τα άλογα που προσφέρονται για διαδρομές ιππασίας, καθώς και τα βραχύκερα βόδια, μια παλιά κρητική φυλή, για τη διατήρηση και τον πολλαπλασιασμό της οποίας καταβάλλεται στη φάρμα μια αξιόλογη και συστηματική προσπάθεια. Η μέρα έκλεισε στα Καπετανιανά με ένα εντυπωσιακό σε χρώματα ηλιοβασίλεμα που αντανακλούσε στα νερά της θάλασσας, ενώ το φως της σελήνης χάριζε στα βράχια του Κόφινα και στις γυμνές και απόκρημνες βουνοπλαγιές ασημί χρώματα.
Η δεύτερη ημέρα ήταν αφιερωμένη στην επίσκεψη σε ένα από τα σημαντικότερα μοναστήρια της Κρήτης, την Ιερά Μονή Κουδουμά. Οι συμμετέχοντες στο fam-press trip, αφού θαύμασαν από ψηλά τον σημαντικό αρχαιολογικό χώρο της Κουμάσας, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη ανασκαφική έρευνα, έφτασαν στις Στέρνες, το χωριό με τις ανθισμένες σφάκες. Από εκεί ακολούθησαν τον απαιτητικό χωματόδρομο που οδηγεί στη Μονή Κουδουμά, παρατηρώντας τον εγκαταλελειμμένο οικισμό και το μικρό μοναστήρι του Αγίου Νικολάου. Στην περιοχή καταβάλλονται τα τελευταία χρόνια σημαντικές προσπάθειες για την αναστήλωση του ναού και την ανάδειξη του.
Η διαδρομή προς τη Μονή Κουδουμά αποτελεί από μόνη της μια ξεχωριστή εμπειρία. Η απέραντη θέα στο Λιβυκό Πέλαγος, οι απόκρημνοι γκρεμοί που προκαλούν δέος και το πευκοδάσος του Κουδουμά με τα μελίσσια του, σε έντονη αντίθεση με τους γυμνούς και άγριους βράχους των Αστερουσίων, συνθέτουν ένα τοπίο που δύσκολα ξεχνά κανείς. Η άφιξη στη Μονή Κουδουμά δικαιώνει τον επισκέπτη. Ένα από τα σημαντικότερα μοναστήρια της Κρήτης, η Μονή αποτελεί διαχρονικό κέντρο πνευματικής ζωής, διατηρώντας ζωντανή την παράδοση των ιδρυτών της, των μοναχών Παρθενίου και Ευμενίου. Εκεί οι συμμετέχοντες στο fam-press trip είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν με τον Ηγούμενο, να περιηγηθούν στους αναστηλωμένους ιστορικούς χώρους της Μονής και στον μικρό ζωολογικό της κήπο, καθώς και να παρακολουθήσουν τη μεσημβρινή παράκληση στον ιστορικό ναό της Παναγίας. Με την επίσκεψη αυτή ολοκληρώθηκε με τον πλέον ταιριαστό τρόπο το ταξίδι αυτό, καθώς τα Αστερούσια είναι εδώ και αιώνες μια οροσειρά με πολύ ισχυρή και πλούσια πνευματική διάσταση.
Το fam-press trip, που αποτέλεσε την τελευταία δράση προβολής του έργου δημιουργίας του Δικτύου Πεζοπορικών Διαδρομών Asterousia Trails, ολοκληρώθηκε με επιτυχία, προσφέροντας στους συμμετέχοντες μια ολοκληρωμένη εμπειρία γνωριμίας με τα Αστερούσια. Μέσα από την επαφή με το μοναδικό φυσικό περιβάλλον, την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά, τη γαστρονομία και τη φιλοξενία των ανθρώπων της περιοχής, οι προσκεκλημένοι δημοσιογράφοι απέκτησαν μια ουσιαστική εικόνα των Αστερουσίων ως ενός αυθεντικού προορισμού τουρισμού υπαίθρου, όπου η φύση, ο πολιτισμός και η τοπική ζωή συνθέτουν μια μοναδική ταξιδιωτική εμπειρία.
Το έργο «Asterousia Trails» υλοποιείται από τον Δήμο Γόρτυνας, αποτελώντας μια εμβληματική πρωτοβουλία για την προστασία, την ανάδειξη και τη βιώσιμη αξιοποίηση του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος των Αστερουσίων.
Έργο «SUB1a. Δημιουργία εθνικού δικτύου μονοπατιών και διαδρομών πεζοπορίας» (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5190260).
Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0 με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.
Πηγή: asterousiatrails.com