Euskadi Gastronomika

Τίτλος – Επωνυμία

Euskadi Gastronomika

Πεδίο εφαρμογής / τομέας / κλάδος

Γαστρονομικός τουρισμός

Χώρα / Περιοχή

Ισπανία, Χώρα των Βάσκων

Γιατί είναι καλή πρακτική;

Το Euskadi Gastronomika θεωρείται ένα καλό παράδειγμα δικτύωσης για τη διαχείριση του γαστρονομικού τουρισμού στη Χώρα των Βάσκων, καθώς κατάφερε να ενώσει σε ένα κοινό συνεργατικό σχήμα σχεδόν 600 επιχειρήσεις, φορείς και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της γαστρονομίας και του τουρισμού. Μέσα από ένα κοινό όραμα, ένα σαφές πλαίσιο αξιών και συντονισμένες δράσεις προβολής, εκπαίδευσης και δικτύωσης, ενίσχυσε τη συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Παράλληλα, ανέδειξε τη γαστρονομική κληρονομιά της Χώρας των Βάσκων ως βασικό στοιχείο της τουριστικής ταυτότητας του προορισμού, δημιουργώντας αυθεντικές και βιώσιμες εμπειρίες για τους επισκέπτες. Η έμφαση στη βιωσιμότητα, την ποιότητα, την καινοτομία και την ενεργή συμμετοχή των μελών του δικτύου συνέβαλε στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας του προορισμού και στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, αποτελώντας παράδειγμα προς μίμηση για άλλες ανάλογες πρωτοβουλίες.

Πως εφαρμόζεται;

Η Χώρα των Βάσκων διαθέτει μια εξαιρετικά πλούσια γαστρονομική κληρονομιά, η οποία εκτείνεται από τις παραδοσιακές οικογενειακές φάρμες (baserri), τις ιστορικές τοπικές αγορές και τις γαστρονομικές κοινότητες «txokos», έως τους παραδοσιακούς ψαράδες «arrantzales», τους φημισμένους αμπελώνες, την κουλτούρα του «txikiteo» (μετάβαση από μπαρ σε μπαρ με μικρά ποτήρια κρασιού), τις παραδοσιακές συνταγές των γιαγιάδων (amamas/amonas) και ένα ιδιαίτερα ανεπτυγμένο γαστρονομικό οικοσύστημα με περισσότερα από 30 εστιατόρια βραβευμένα με αστέρια Michelin. Η γαστρονομική αυτή πολυμορφία και αυθεντικότητα δημιούργησε την ανάγκη για τη δημιουργία του δικτύου Euskadi Gastronomika, με στόχο τη δομημένη ανάπτυξη, οργάνωση και προώθηση του γαστρονομικού τουρισμού της περιοχής.

Το δίκτυο διαχειρίζεται και χρηματοδοτείται από τον Οργανισμό Τουρισμού των Βάσκων (Basquetour), με την υποστήριξη του Υπουργείου Τουρισμού της Κυβέρνησης των Βάσκων, και αριθμεί σχεδόν 600 μέλη. Σε αυτά περιλαμβάνονται επιχειρήσεις διαφορετικών κατηγοριών, όπως παραγωγοί αγροδιατροφικών προϊόντων, επισκέψιμες βιομηχανίες, εστιατόρια, τουριστικά καταλύματα, τοπικές αγορές, εξειδικευμένα καταστήματα, τουριστικά γραφεία, ξεναγοί και επιχειρήσεις δραστηριοτήτων. Παράλληλα, το δίκτυο συνεργάζεται στενά με τους περιφερειακούς φορείς διαχείρισης τουρισμού, καθώς και με στρατηγικούς εταίρους από τον χώρο του τουρισμού, της γαστρονομίας, των μέσων ενημέρωσης και της δημιουργίας περιεχομένου.

Όραμα του Euskadi Gastronomika είναι η διατήρηση και ενίσχυση της διεθνούς αναγνώρισης της Χώρας των Βάσκων ως κορυφαίου γαστρονομικού προορισμού, ενώ η αποστολή του επικεντρώνεται στην οργάνωση και διασύνδεση ολόκληρης της αλυσίδας αξίας του γαστρονομικού τουρισμού, από την πρωτογενή παραγωγή έως την τελική τουριστική εμπειρία. Οι βασικοί στρατηγικοί στόχοι του δικτύου περιλαμβάνουν την ανάπτυξη αυθεντικών γαστρονομικών εμπειριών που αναδεικνύουν τη βασκική ταυτότητα, την ενσωμάτωση των αρχών της βιωσιμότητας και του υπεύθυνου τουρισμού, τη δημιουργία νέων ευκαιριών για τις τοπικές επιχειρήσεις και τους παραγωγούς, τη βελτίωση της ποιότητας και της ανταγωνιστικότητας των προσφερόμενων υπηρεσιών, την προσέλκυση επισκεπτών με ενδιαφέρον για τη γαστρονομία και τον οινοτουρισμό, καθώς και την ανάπτυξη ενός ισχυρού δικτύου συνεργασίας με κοινές στρατηγικές προβολής και διαχείρισης.

Το στοιχείο που καθιστά το Euskadi Gastronomika μια πραγματικά πρωτοποριακή καλή πρακτική είναι η μετάβασή του, κατά την περίοδο 2021–2023, σε ένα σύστημα συμμετοχής βασισμένο σε κοινές ηθικές αξίες. Η Χάρτα Αξιών του Euskadi Gastronomika αποτελεί τον επίσημο Κώδικα Δεοντολογίας του γαστρονομικού τουρισμού της περιοχής, εμπνευσμένο από τον Κώδικα Δεοντολογίας για τον Τουρισμό των Βάσκων, ο οποίος με τη σειρά του βασίζεται στον Παγκόσμιο Κώδικα Δεοντολογίας για τον Τουρισμό του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Η Χάρτα Αξιών περιλαμβάνει 22 θεμελιώδεις αρχές, ομαδοποιημένες σε 8 κεντρικές αξίες, οι οποίες καθορίζουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων-μελών και τις δεσμεύουν σε ένα μοντέλο υπεύθυνης συμπεριφοράς. Οι αξίες αυτές συνοψίζονται παρακάτω:

• Συμβολή στην κατανόηση και τον σεβασμό προς τους τουρίστες
• Ισότητα, ενσωμάτωση και ανοχή στη διαφορετικότητα
• Βιωσιμότητα
• Προώθηση της παράδοσης και του τοπικού πολιτισμού
• Διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας
• Αριστεία και επαγγελματισμός
• Σεβασμός προς τους ανθρώπους
• Δίκαιη και κατάλληλη μεταχείριση των ανθρώπων (εργαζομένων και ιδιοκτητών επιχείρησεων)

Παράλληλα, το Euskadi Gastronomika υλοποίησε μία σειρά σημαντικών πρωτοβουλιών όπως:

• Ο ανασχεδιασμός του ιστότοπου του με έμφαση στην τουριστική προβολή, μέσω ειδικής ενότητας εμπειριών, ενημερωτικού blog, διαδραστικού χάρτη επιχειρήσεων και ενίσχυσης της διαδικτυακής παρουσίας και προβολής.
• Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας ένταξης νέων μελών μέσω της νέας διαδικτυακής πλατφόρμας, η οποία είναι συνδεδεμένη με το σύστημα διαχείρισης της Basquetour.
• Η υλοποίηση διαδικασίας ανανέωσης συμμετοχής για επιχειρήσεις και τουριστικούς πόρους του δικτύου, με στόχο την επικαιροποίηση των στοιχείων τους, την ανανέωση της δέσμευσής τους και την ενημέρωση του προωθητικού περιεχομένου τους, ιδιαίτερα μετά τις επιπτώσεις της πανδημίας.
• Η παραγωγή προωθητικού βίντεο, το οποίο παρουσιάζει τους στόχους, τη φιλοσοφία και τα οφέλη συμμετοχής στο δίκτυο Euskadi Gastronomika.
• Η διεξαγωγή μελέτης διαδικτυακής φήμης για τις επιχειρήσεις του δικτύου, βασισμένη σε ανάλυση αξιολογήσεων και σχολίων χρηστών από κορυφαίες τουριστικές πλατφόρμες.
• Η παροχή εξειδικευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε θέματα γαστρονομικού τουρισμού, σε συνεργασία με το Basque Culinary Center.
• Η διοργάνωση και συμμετοχή σε στρατηγικές εκδηλώσεις και διεθνή φόρουμ, με στόχο την προβολή του έργου και την ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας του δικτύου, όπως η παρουσίαση της Euskadi Gastronomika στο Μπιλμπάο (2023), η Euskadi Gastronomika Festa στο Ιρούν (2024), καθώς και η συμμετοχή σε διεθνείς διοργανώσεις γαστρονομικού τουρισμού.
• Η υλοποίηση ολοκληρωμένων δράσεων επικοινωνίας και δημοσιότητας, όπως εταιρικά ενημερωτικά δελτία, συνεργασίες με μέσα ενημέρωσης, press trips και fam trips), καθώς και συνεργασίες με δημοσιογράφους και δημιουργούς περιεχομένου.

Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η πλήρης ψηφιοποίηση της διαδικασίας ένταξης και ανανέωσης των μελών. Μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας, οι επιχειρήσεις μπορούν να ενημερώνονται για τις προϋποθέσεις συμμετοχής, να υποβάλλουν ηλεκτρονικά την αίτησή τους και να διαχειρίζονται αυτόνομα τα στοιχεία τους. Μετά την έγκριση, οι πληροφορίες ενσωματώνονται αυτόματα στο σύστημα της Basquetour και προβάλλονται στον ιστότοπο του δικτύου, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και βελτιώνοντας την αποδοτικότητα της διαχείρισης.

Τέλος, η αξιολόγηση της λειτουργίας του δικτύου βασίζεται σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα δεικτών απόδοσης όπως, ο αριθμός των υλοποιημένων πρωτοβουλιών, των συναντήσεων συντονισμού και των συνεργασιών με τον τουριστικό κλάδο. Επιπλέον, αξιολογείται η επισκεψιμότητα και η χρήση του νέου ιστότοπου, η συμμετοχή και η ικανοποίηση από εκπαιδευτικές δράσεις, ο αριθμός των μελών που εντάσσονται ή ανανέωνου τη συμμετοχή τους στο δίκτυο, καθώς και η απήχηση των ενεργειών επικοινωνίας μέσω προβολών, δημοσιεύσεων, ενημερωτικών δελτίων και δημοσιογραφικών δράσεων. Παράλληλα, παρακολουθούνται δείκτες που σχετίζονται με τη διαδικτυακή φήμη των επιχειρήσεων και τη συμμετοχή σε στρατηγικές εκδηλώσεις και δράσεις προβολής.

Που εφαρμόζεται;

Το Euskadi Gastronomika απευθύνεται σε ένα ευρύ φάσμα φορέων και επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στους τομείς της γαστρονομίας, του αγροδιατροφικού κλάδου και του τουρισμού στη Χώρα των Βάσκων, με στόχο τη συμμετοχή τους σε ένα οργανωμένο δίκτυο που προάγει και αναδεικνύει ένα αυθεντικό, ποιοτικό και βιώσιμο γαστρονομικό τουριστικό προϊόν. Παράλληλα, απευθύνεται στους επισκέπτες της περιοχής, προσφέροντάς τους τη δυνατότητα να γνωρίσουν τη γαστρονομική κληρονομιά, τα τοπικά προϊόντα, τις παραδόσεις και τις αυθεντικές εμπειρίες που συνθέτουν τη γαστρονομική ταυτότητα της περιοχής.

Πότε εφαρμόστηκε;

Το Euskadi Gastronomika λειτουργεί με τη σημερινή του μορφή από το 2023.

Αποτελέσματα

Το Euskadi Gastronomika θεωρείται μία από τις πλέον επιτυχημένες πρωτοβουλίες στον τομέα του γαστρονομικού τουρισμού. Το 2026 συμπεριλήφθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού (UN Tourism) στην έκδοση Good Practices in the Development of Gastronomy Tourism ως παράδειγμα καλής πρακτικής, με τη Χάρτα Αξιών του Δικτύου να αναδεικνύεται ως βασικός παράγοντας επιτυχίας.

Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό, η εφαρμογή της πρωτοβουλίας συνέβαλε στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των φορέων του τουρισμού και της γαστρονομίας, προωθώντας ένα κοινό πλαίσιο αξιών και συντονισμένης δράσης. Παράλληλα, συνέβαλε στην αναβάθμιση και διαφοροποίηση του γαστρονομικού προϊόντος της Χώρας των Βάσκων, ενσωματώνοντας ένα ευρύ φάσμα αυθεντικών εμπειριών που συνδέονται με την τοπική παραγωγή, τον πολιτισμό και την παράδοση.

Η ανάπτυξη της νέας ψηφιακής πλατφόρμας ενίσχυσε σημαντικά την προβολή του προορισμού, επιτρέποντας στους επισκέπτες να αναζητούν και να οργανώνουν εξατομικευμένες γαστρονομικές εμπειρίες, ενώ παράλληλα ενδυνάμωσε την αναγνωρισιμότητα του brand Euskadi Gastronomika σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Επιπλέον, το δίκτυο συνέβαλε στην προβολή των συμμετεχουσών επιχειρήσεων και στη διάδοση ενός μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης που βασίζεται στις αρχές της βιωσιμότητας, της υπεύθυνης επιχειρηματικότητας και της αξιοποίησης τοπικών προϊόντων, ενισχύοντας παράλληλα την κυκλική οικονομία.

Η δυναμική του δικτύου αποτυπώνεται και στη συνεχή διεύρυνσή του, καταγράφοντας σχεδόν 600 μέλη.

Τέλος, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η εμπειρία από την υλοποίηση της πρωτοβουλίας ανέδειξε επίσης σημαντικά διδάγματα. Συγκεκριμένα, επιβεβαίωσε την ανάγκη παροχής ουσιαστικών και μετρήσιμων οφελών προς τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε συνεργατικά δίκτυα, καθώς και τη σημασία της απλούστευσης και ψηφιοποίησης των διοικητικών διαδικασιών. Παράλληλα, κατέδειξε ότι η επιτυχία τέτοιων σχημάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ευθυγράμμιση των στόχων των επιχειρήσεων με τις στρατηγικές προτεραιότητες των δημόσιων φορέων. Τέλος, ανέδειξε τη βιωσιμότητα και τον υπεύθυνο τουρισμό ως βασικούς πυλώνες για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και ανθεκτικότητα του τουριστικού τομέα.

Πληροφορίες

Περισσότερες πληροφορίες για το Euskadi Gastronomika βρείτε εδώ.